woansdeimiddeis frij

Hjoed hie ik beide grutte bern om ‘e teannen. Ien wie siik, ús Maaike, dat bekomt krekt wat, mar it is in gemien grypke. Koarts, pine holle, pine yn ‘e kiel...ja, ik wit der alles fan want hja hat it fan my. Mar goed, hja klaude dus krekt wer wat by de wâl op en lei moai op ‘e bank yn ‘e keamer ûnder de rôze tekken wat om har hinne te gowen.

Jan hie hjoed mar in heale dei op skoalle, dus dy wie ek al om ien oere hinne thús. Mei oandacht hawwe se beiden in skoftke sjoen wat mem allegear by de ein hie. No, ik siet yn de reiskostefergoedings. Fan in hiel jier yn de aginda de kilometers opsykje dy’t der riden binne foar Romkes baas, it doarpshûs. Affijn, op it lêst sa’n kantsje as 6, 7 fol. Ik hie it al útrekkene, mar om’t Jan my dochs mar wat op de hannen stie te sjen (syn peesee is stikken en no wol er minent brûke), mocht hy it saakje earst efkes foar my neirekkenje. No kinne jo wol tinke; ‘kin dat minske dat sels net?’, mar soks hat fansels in opfiedkundige bedoeling. Jo moatte op it lêst ek witte oft sa’n fiskboer wol rekkenje kin, is ‘t net sa? No, hy hat rap de rekkenmasine fan boppen helle, en ja, it kloppe allegear, op ien kantsje nei. Dat wie ek sa, want dy hie ik ek al neirekkene.

Undertusken waarden wy wol sân kear steurd troch de tillefoan. Maaike sei: ‘hoe kinne jimme de holle der no by hâlde mei al dy tillefoan?’ Datselde freegje ik my ek wolris ôf. Mar der moasten noch wat sluven op ‘e brievebus en de listen mei biljerte-útslaggen koenen nei de ponghâlder fan klup De Klos en buorman Hâns woe de grûnboar werom hawwe út it hok, koe Jan him dy efkes opsykje? De kaartsjes foar it benefytfeest moasten stimpele wurde. Dat woe Maaike wol efkes dwaan. Ik hie de folders ek al klear te lizzen, dy koenen ek by del brocht wurde.
‘Hat mem it altiten sa drok op woansdei?’ sei Jan,
‘dan bliuw ik foartaan wol wat langer op skoalle.'

fiskferkeap

Jan is fiskboer wurden.
It baantsje by de canvascompany is er wat sneu weirekke; in frommeske dêr hat him in slach foar de harses jûn en Jan woe net weromslaan, doe is er der mar mei de reade holle lulk fuortrûn.
Ja, dat is Jan. Kinst alle kanten mei him út mar moatst net oan him komme. Op skoalle lesten ek, sei er, 'der binne wat fan dy stedske jonges dy't miene dat se oaren narje meie'.
'No', sei ik tsjin Jan, 'en peste se dy ek wolris?'
Jan seach my oan as wie it my yn de plasse slein.
'Mem,' seit er, 'ik hoech se allinne mar oan te sjen.
En at dat net helpt, dan sis ik hiel rêstich tsjin harren:
'Jonges, no efkes te plak, hin. Ien kear snuve en dizze jonge hat jim dwers foar de noastergatten.
No ja, du jonges witte fansels net wat de noastergatten binne, mar mear hoech ik net te sizzen mem.'

Kinst dy net foarstelle hin, dat er dan sneons mei in wyt skelkje foar yn de wein stiet en seit:
'noch in farsk hjerrinkje, mefrou, of sille wy it samar dwaan?'

tink titelroazen

Tsja, jo hienen it al fernommen tink; ik bin wer wat oan it logjen. Moast ek, as skriuwer moatte je net te lang de penne dellizze of it toetseboerd fersloere litte. Foarst tinkt men dan dat der wat mei jo is en twads tinkst sels datst fergetten wurdst (joechhei!). Sa’n skriuwstop, bêste minsken, betsjut oars net as datst efkes wat mear oan it libjen bist as oan it skriuwen. Guont kinne dat tagelyk, mar ik wikselje it ôf. No soest dy ôffreegje kinne: ‘wat hat se dan belibbe?’ mar dat kin ik eins sa hurd net betinke. Der falt altiten genôch te dwaan, ik ferfeel my nea, mar ast my fregest wat ik hjoed dien ha, kom ik net fierder as trije, fjouwer dingen opneame, wylst de dei dochs om is en ik net mei de hannen oer inoar sitten haw. Ik tink dat ik in hiel soad....tink. En it is krekt sa as mei enerzjy, ast dat net opheinst, slacht it de grûn yn.
Dêrom hawwe wy hjir ek sokke bêste grûn yn Boerum. It gewaaks fljocht derút. Ferline wike noch liderkes, doe de krookjes, en moarn de titelroazen. Tink ik.

groeistûp

Ik tink wat lûd hear ik dêr dochs? It is net de tillefoan, en ik haw de ôfwaskmasine en de waskmasine ek noch net oanset. Wat bromt hjir dan dochs sa? Dat ik mar ris efkes in slach troch it hûs. Dêr stie er hear, ús Jan, pontifikaal foar de gongsspegel. It hier te dwaan, tocht ik, mar nee, sokke wylde meneuvels hie der oars noait by it kjimmen. Doe seach ik it: hy wie him oan it skearen.
Jan seach my sjen en ik seach in skealik glimke om syn mûle.
‘Moatsto al skéare, Jan??’ frege ik fernuvere, mar ek wol wat optein.
‘Jawis,’ seit Jan, ‘ik wurd al wat rûch yn it burd, no?’
Ik seach ris goed. No, rûch? Mar goed, hjir en dêr stike al wat.
‘Ik skear my oars al in heal jier hear’, sei Jan wat breinroer.
Ik hie dêr noch neat fan fernommen oars, ek al omdat er noch net om in skearapparaat of sokswat frege hie. Mar ja, hy wurdt santjin yn septimber, dat it is ek gjin wûnder.

‘Haha,’ sei Maaike doe’t ik it letter oan har en Romke fertelde, ‘myn broerke wurdt ek al grut.'
‘O,’ sei Romke, ‘ik tocht dat ìk yn myn twadde jeugd siet...
ik himmelje al in heal jier poddehier út ‘t apparaat.’

kolampe

Is it keunst, in ko
of is it keunst in ko
te wezen? Wa’t it wit
mei it sizze. Ik knip
in lampke oan en gean
foar myn buroke stean.
Ynienen seit it koke:
‘no sa!’ En knikt
my freonlik ta.




















Is het kunst, een koe
of is het kunst een koe
te zijn? Wie het weet
mag het zeggen. Ik knip
een lampje aan en ga
voor mijn bureautje staan.
Opeens zegt de koe:
’t is goe!’ En knikt
me vriendelijk toe.

lolly

Moai is dat om te sjen yn sa'n sineesk restaurant mei útstald buffet. Kinst fan alles nimme, en ast ienris goed en wol sitst, kinst sjen wat der noch mear omrint. Paken, beppen, dikke froulju, froulju dy't neat ha om by te setten, manlju mei grouwe kontbusen, famkes mei hakken sa heech dat se der mar kwalik op rinne kinne. En bern. Oeral bern. Stroffelst der hast oer, want sy sjogge net út. Der binne guont by dy't rinnendewei nei de tafel al fan har pantsje ite. Der stie ien njonken my mei in lyts topke taugé op it itensboard, dat moast mar efkes wokt wurde. De Sinees efter de baalje wist eins net wat er der oan hie. Ssssausss erbij? frege er op it lêst mar. Jawis, swietsoere.

Wy sieten moai yn it midden, mei it each op 'e kassa. Dy hat net ien kear iepen west. Allegear plestik jild. Pake helle him troch de slûf as hie er noait oars dien. Beppe stie geduldich te wachtsjen, taske ûnder de earm want dêr moast it paske aanst al wer yn. Pake wie klear. Hy lange beppe de pas oer, méi in pipermuntsje.

'As hat se leaver in lolly, leave?' frege er.
'Dy krij ik jûn wol' sei beppe.

Blomketiid

Seis dagen fan de wike set er him
te skoar yn stoarm en sinne.
It stean fynt er net sa hiele slim
mar dat se om him hinne rinne.

Oer de brêge oan de oare kant
stiet er ûnder beammen ferside
trou te wachtsjen op de lêste klant -
hy wit noch fan mindere tiden.

In blomke dat der wat op liket
fan it mantsje mei de giele klompkes.
Wa’t foar frou of sike wat moais siket
fynt rillegau it paad nei Romke.

Leafde

Sa is myn woastyn:
stiltme mei it lûd
fan in gewisse

yn de griene katedraal
fan myn jonkheid
hie ik noch gjin aan

no’t ik âlder bin
klinkt de skientme
yn it suver wêzen

fan wat is: de dea
hat der gjin thúslân en
de frjemdling gjin grinzen.

Falentyn

De leafde dy’t ik fiel foar dy
ferfljocht mei it skaad op it lewant
ik wit datsto oan my tinkst
my elts oere wol koezje wolst
yn it opkommend nachtkwadrant
en dat de moanne neat ferlichtet



do bist noch net fan my
hjir stiet allinnich in gedicht
fan skouwe wurden en gedachten
hja wjukslagge as sweltsjes
troch de neare nacht leave,
swier fan it ferwachte.












Valentijn




De liefde die ik voor je voel
vervliegt met de schaduw op de muur
in het terugkerend nachtgewicht
ik weet dat je aan me denkt
dat je me ieder uur koesteren wilt
en dat de maan niets verlicht

je bent nog niet van mij
hier staat alleen een gedicht
van schuwe woorden en gedachten
ze wiekslagen als zwaluwen
door de late avond liefste,
zwaar van het verwachten.

Hûs mei oranje ramen

It hûs jûchheit!
It ljochte hûs
mei de oranje ramen.
It fiert feest
want hy is thúskomd.
Der waard net op rekkene,
dochs kaam er noch.
Nimmen stiet foar de ruten
útsein wy
dy’t yn it tsjuster stean
om mei oranje herten
wer nei hûs te gean.


Njonken dit hûs
dat donkere, sletten hûs
dat him deljout ûnder de
wetten fan de natoer.
De minsken fergetten,
blyn op bêden útspraat.
It hûs mei de kniperskop.
It sil de oare deis wol
wekker wurde, útslept,
mar och sa efterop.





La Maison aveugle ou la Maison rose ...
Willliam Degouve de Nuncques




Huis met oranje ramen.


Het huis juicht!
Het lichte huis
met de oranje ramen.
Het viert feest
want hij is thuisgekomen.
Er werd niet op gerekend,
toch kwam hij nog.
Niemand staat voor de ruiten
behalve wij
die in het duister staan
om met oranje harten
weer naar huis te gaan.



Naast dit huis staat
dat donkere, gesloten huis
dat berust onder de
wetten van de natuur.
De mensen vergeten,
blind op bedden uitgespreid.
Het huis met de knijperskop.
Het zal morgen wel
ontwaken, uitgeslapen,
maar toch - zo achterop.

Frysk sonnet


pom pom pom pom pom pom pom pom pom pom
pompepom pom pom pompepom pom pom pom
pom pom pom pom pom pom pom pom pom pom
pompepom pom pom pompepom pom pom pom

pom pom pom pom pom pom pom pom pom pom
pompepom pom pom pompepom pom pom pom
pom pom pom pom pom pom pom pom pom pom
pompepom pom pom pompepom pom pom pom


pom pom pom pet pom pom pom pom pom pet
pompepom pom pom pompepom pom pom pom
pom pom pom pet pom pom pom pom pom pet

pom pom pom gled pom pom pom pompeblêd
pompepom pom pom pompepom pom pom pom
pom pom pom rêdt pom pom pom it of net.

mei blidens...

der is in wachtsjen
der is ferwachting
in nij gesicht

de fracht is licht
de reis is swier
de komst in swicht

it berntsje lake
waard in gedicht
fan beleavjen

yn de eagen mist
en yn de siken
in al sêfter stream

it waard beslist
wy witte it wite
ûnder de linebeam.







Met blijdschap...



er is een wachten
er is verwachting
een nieuw gezicht

de vracht is licht
de reis is zwaar
de komst ontwricht

het kindje lachte
werd een gedicht
van een beminde

in de oogjes mist
het kon de adem
al minder vinden

er werd beslist
wij weten het witte
onder de linde.

Dreamarena

Sjoch mem, at de bijen gûnzje
moat ik der wêze, se dûnsje om my hinne.
Ik bin der net allinne, der paradearje froulju
by my del, grut en swier en fyn en slank.
Ik bin net bang. Ik pak de stôk mei it rea
flanel en slach foar by de bolle langs, och ju,
wat soe my dochs dat bist, dit is in dream
en ik sil him krije troch linigens en krêft,
net mei in list. Ik bin wier net bang.

Dy froulju mem, guont sitte fol bijen,
dy’t hunning bringe of helje
en der falle dingen fan boppen: XTC
pillen en snobbersguod, roazen, anjers
en fantasy, der komt gjin ein oan
dy frouwerigele. Ik bin in jonkje, mem,
mei in hoep, en ik stoarje oer de râne
fan in dream. Skielk wurd ik torearo,
mei stekstokken yn ‘e hannen en in frou
thús oan bannen. Ik bin net bang.











By The Hallucinogenic Toreador
fan Salvador Dali

Ride

En at it rydbewiis helle jo hawwe, moatte jo ek ride fansels.
Maaike woe yn ús auto te winkeljen, mar dêr hie se noch noait earder sels yn riden. Hja moast nije learzens hawwe foar nei it wurk, en mem koe wol krekt efkes mei. No ja, dat moast dochs in kear wêze, dus dan drekst mar.

Dat Maaike pakt de kaaien fan it boardsje by de doar en docht eigenwiis mei de ôfstânsbetsjinning de doarren fan de wein iepen. Hja kin deryn, mar ik net, dan moat de wein earst út de garaazje riden wurde. Dat kin mar krekt, moatst goed op ‘e spegels lette en der ek om tinke datst mei in slachje derút rydst, oars sitst fuort yn ‘e hage. En pront rydt se yn 'e hage.

No, ik haw wol tweintich minuten efter har stien te healwiizjen. ‘Ja, sóks hawwe wy mei de rydlessen net leard hear!’ sei Maaike. Nei lofts wizend, nei rjochts wizend, winkend nei my ta, efterútrinnend en wer nei foaren late ik har de garaazje út, de wei op. Krekt mei de kont de ferkearde kant útdraaid fansels, ik swaai de auto altiten nei rjochts, dan kin ik de wei nimme dy’t om it doarp hinne giet en hoech ik net troch it sintrum.
Sy net. Ik fûtere al; ‘do stiest ferdoarje no ek noch ferkeard!’, mar hja lake ris en sei leaf tsjin my: ‘ik moat dochs efkes sjen litte dat ik myn rydbewiis haw en ride kin, mem?’
No ja, it rydbewiis hat se.

Doe’t wy – mei flink wat oanwizings ûnderweis fan myn kant – einliks yn Súdhorn wiene, hawwe wy earst mar ris in rûntsje riden op it parkearterrein. At der safolle romte is, wurdt it in kear sa dreech kiezen, no? Uteinlik sette hja de wein deun neist in oaren del.
‘Hast moai dien, leave,’ sei ik, ‘mar mem moat der ek noch út hin?’
Ja, dat koe net, of mem moast wilens de reis al flink ôfslanke wêze.
Hawar, in kear derút ride, in kear der yn, in kear der wer út en nochris wer deryn, dat kaam ek goed.

Hja slagge mei de learzens en de weromreis gie goed.
‘Heit moat de auto aanst seker ek noch brûke, hin?’ sei Maaike loftich doe’t wy it hiem wer op rieden.
En hja parkeare de auto keurich foar de garaazje.

Ferjou my heden

ferjou my Hear
it âlde sear
in swolm fan jierren

ferjou it sied
dat it opsjit
út oergeunstgrûn

by de buorlju
it farske gers
it waakst en baret

de begearte
nei wat moai is
mar net oan my

de waanwizens
fan myn tinken
dat ik it better kin

dan sil ik ek ferjaan
dy’t my biddelje
- knibbelje hoecht net -

iens

it besykjen

Under de yinyangbeam


Doe’t ik lêsten yn jim tún kaam
ûntduts ik dêr de yinyangbeam.
Hy die my tinken oan myn earste faam,
ik sjoch har noch foar my stean:

har earms wienen bûgde tûken,
de blêden rûsden as har hier.
Hja koe de mûle yn in o’ke lûke
lykas in glinsterjend wetterdier.

As kwiksulver skeat de tiid foarby.
It libben hie oars mei ús foar:
ik fergeat har, en sy ek my.

Oant no, ûnder dizze blêdepoart,
mei in hert dat yint en yangt,
fan nijs oan nei har leafde langt.

bombaarje

Bombaarje


O, do eale beam,
sjoch dy hjir no stean:
de blêden brún
yn deade tún

ropt it glêde sied nei de sinne
mei mûltsjes fan o, wêr moat’ wy hinne,
heit wiuwt se mei fiiffingerhân fuort,
dy dript noch fan giel hunningguod.
Him heucht de tiid fan de kearsen;
hja brânen, hy koe him net behearskje
mei yn de rouwe bolster in blanke nút
joech er mem pripkes en in waarme tút.
Syn manlike magy waakset yn ‘e maitiid
ieren en sinnen wurde langsum laaihyt.
De beam wol dan barste fan libbenskrêft,
dat de reis is lang. De lâning sêft.

Dêr giet dyn team
do mâle beam,
hja barste daadlik
bjusterbaarlik!







Bombarie


O, jij edele boom
je staat er als een droom:
de bladeren bruin
in deze dode tuin

roept je gladde zaad naar de zon,
of hun mondje ‘o’ roepen kon.
Vader wuift ze weg met vingerhanden,
herinnert zich hoe de kaarsen brandden.
De honing drupt nog van de bladeren,
hij voelde warmte in zijn aderen.
In de bolster groeide een blanke pit
zodat hij af en toe moeder kust en prikt.
Zijn mannelijke magie groeit altijd
in het voorjaar, dat is de juiste tijd.
De boom barst dan van levenskracht,
dus de reis is lang. De landing zacht.

Daar gaat het nageslacht
met dolle bommenkracht.
Ze barsten dadelijk
wonderbaarlijk!

Sonnetten

Ja, wy moatte der no dochs oan leauwe; wy binne al oan it sonnetteskriuwen by Tsjêbbe.
En dat falt my net ta, want ik bin in frije foarmdichter. Dy steure har net sa bot oan it ritme of it rym, mar dy binne wat mear mei de ynhâld fan it fers oan it pielen.
Mar goed, earne hie ik heard datst net earder in dichter wêze kinst foardatst in sonnet skriuwe kinst.
No, ik wit no al dat it myn hobby net wurdt.
Ik haw seker in eigen ritme yn ‘e holle, want de fersfuotten klopje allinne mar as ik it fers foarlês. As in oar dat docht doocht it net. Sizze se. Ja, net op ‘e kursus hear, want safier binne wy noch net, mar by eardere probearsels.
Foar woansdei moast it sonnet ynstjoerd wêze. Tsjêbbe sjocht it dan nei en set der wat opmerkings by, en op ‘e kursusjûn sels gean wy der dan mei ús allegear oer gear. Ik haw myn sonnet ynstjoerd, mei foar de wissichheid mar in lûdsbestân derby. Dan wit de man dochs hoe’t it klinke kin. As ik it mar foarlês.

Sa net

net as in stoarm, die nearne om jout
de ljochtsjes út myn eagen hout,

in liuw dy’t de proai bespringt
wylst de bek yn it rôze sinkt,

de fisken, sjittend yn it wylde wei,
of de skylpaad, dy’t it yn it sân leit,

de fûgels, fan wa’t nimmen it fernimt,
of de bargebear mei swit yn ‘t himd

mar as in striker dy’t kidelet oan it ear
sa jou ik oan myn leaf de leafde tear.

tillefoan...

No wienen wy dochs al gjin minsken dy't foaroan yn 'e rige stean at der wat nijs te krijen is; wy hiene noch gjin fideo doe't elk him al hie ensa, mar sa'n losse tillefoan, ja.
It kaam te faak foar dat men besocht hie ús te berikken wylst wy bûten sieten te kofje- en teedrinken, of mei oare dingen dwaande wienen. It waard ferfelend foar de minsken. En ek foar ússels, want dan dienen se oars net as ûnder iten belje.
Dat tenlêsten hawwe wy mar sa'n losse hûstillefoan oanhelle. Dat foldie bêst hear.
Mar de lêste tiid wienen we der wat minder tefreden oer, en dit kermiswykein al hielendal.

At sa'n ding net oan de muorre hinget, kin er de akku net oplade, en dan gean de batterijen leech. At dat hast safier is begjint it ding te piipjen mei in hiel trochkringend, pine-yn-'e-harsensopwekjend lûd. Dan moatst gau sjen dat de tillefoan wer oan 'e muorre komt te hingjen, want dan kin er him wer follurkje.
Mar freedtenacht soe ik op bêd - ik hie de kermis al ôfwachte, want dêr wenje wy hast boppe-op - doe't ik de lege tillefoan piipjen hearde. Maaikes feintsje, dy't by ús slepte, hie der ek al in kear ôf west, dy koe net sliepe fanwegen de kermismuzyk. En no dit geëamel wer. Wêr yn 'e goedichheid lei dat ding? Ik koe him nearne fine.
Op it lêst bin ik de sliepkeamers mar by del gien. By Jan kaam ik der net yn, dy hat de lêste tiid útfûn dat der oan 'e binnenkant fan de doar in slot sit, en om ien as oare reden moat er dat no ek brûke. Fral sneintemoarns, as ik him roppe sil foar it tsjerke, is dat lêstich. Mar no ek.
"Gean hjir wei minske" rôp Jan út it bêd wei. "Ik haw dat ding net."
Fansels liet ik my net samar ôfskepe, mar ik koe heech of leech springe, Jan die de doar net iepen.
"Ik wol wol wedzje om in scooter, dat er hjir net leit," âle er noch lilk.
No ja, dan binne jo útpraat, hin, as der sok swier geskut ynset wurdt.

Dus doe bin ik dochs ek mar efkes by Maaike har keamer delgien, want dat lûd moast wol ophâlde fansels, oars koe ik it sliepen wol ferjitte. Ik sliep mar licht.
Dat ik die wat skruten de doar iepen fan de keamer dêr't Maaike en Jopke leinen. Doarde ik de keamer wol yn en strûs dêr wat om? Ynienen kaam der in stim efter de bêdsgerdinen wei: "Wat dogge jó hjir?"
Ik wist net hoe gau ik útnaaie moast. Nee, dêr soe de tillefoan ek wol net lizze, dan hie Jopke him al lang by de trep deldondere.
Der siet neat oars op: ik moast dy nacht yn it túnhúske sliepe. Dat ik haw myn kessen ophelle, en it bêd yn it túnhúske opmakke.
Gjin lêst mear fan gepiip, dy nacht. Mar it wie wol kâld.


De oare deis hawwe Romke en ik alles ôfsocht. Mar gjin tillefoan. Wol hieltyd noch gepiip. Op it lêst hawwe ús oerjûn. "Hy hâldt fansels in kear op," sei Romke treastend tsjin my.
"Ik helje efkes de krante út de brievebus, set do mar efkes in bakje kofje."

Jimme kinne noait riede wat der út dy brievebus kaam.

Nei lang ferhear kaam it der úteinlik út: Jan wie beljendewiis ta de hûs útrûn, en oan de wei hie syn kammeraat stien mei de auto. Jan betocht him net, goaide de tillefoan yn 'e brievebus en pike mei syn kammeraat út. Noait wer oan in tillefoan tocht...