hive intelligence

https://soundcloud.com/ruurdtsje/hive-intelligence-20-12-14

Namaste!

ik notearje trije wizen:

in Nepalees

in Litouwer

en in Marokkaan

har eachlidden biede my oan

frije fragen en wrantelprot

troch in tsiisdoek te parsen

myn stimme waakset as dame

fan fleis en bloed nei wetter

en brokken, wyt,

in suverens dy’t sear docht

en eagen opljochtet

as ik skriuw 

hingje ik

leafde oan myn fingers

.

beppe

Doe gie se der foar sitten en swijde net

oer har twadde mem, de bedoarne hjelsuster,

heit dy’t wat mei fee die en altyd fuort wie

de slachter oer de wei dy’ t woarst makke fan de kij

fan heit en de earste skiep fan oer it spoar

op ‘e fyts nei Appelskea en gjin oare Tomtom

as de mûle, ûnderweis nei auto’s sjen en sels

it riidbewiis helje wolle al mocht it net fan heit

en it gapjende folk dat op de loer lei as in feint

de fyts tsjin de muorre oan sette, o, o, hearebesite

en dan moast it dochs mar wêze, trouwe
en bern krije en bern krije en bern krije en

nea mear de stiltme fan in hûs mei in spiiskeamerke

of it lûd fan de wetterpomp by de wasktobbe

it rûzen fan beammen it lûd fan nea dat mear.

.

By de seefûgels

yn dy loft, dy loft fan dy

dêr’t de skieppetekkens

dy om ’e earen fleane

dêr wol ik wêze

tegearre mei dy

wy sille fleane

nei de sinne

- of nei de moanne

it mei hjoed wêze

- of moarn

mar wy fleane mei inoar

sis it my ta dat wy

dit útsjoch net ferjitte

By in skilderijke fan Hepie de Haan

 

Foto: In-Dokkum

http://www.in-dokkum.nl/content/kruisbestuiving-bij-vakwerk-dokkum

Krúsbestowing by it Vakwerk Dokkum

 

De stifting Vakwerk Dokkum (VAK stiet foar Verrassend Ambachtelijk en Kunstzinnig) jout (amateur)keunstners en ambachtslju de gelegenheid om foar in perioade van in pear moannen yn in leechsteand winkelpân harren wurk en wurksumheden te fertoanen.  Sa dogge der der op 't heden keunstskilders, in meubelmakker, in pottebakster en in wolbewurkster oan it projekt mei. Meast sitte der twa of trije keunstners by inoar yn ien pân. Sommige keunstners beoefenje ek noch ris mear as ien keunstfoarm, sadat der genôch te besjen falt. De sittende keunstners en ambachtslju noadigje út en troch ek 'gastkeunstners' út. Hepie de Haan, myn skilderjend en byldhouwend suske, docht ek mei.

Hepie hat koartlyn in oar suske fan my te gast hân, dy't kantklosset. 

Op 1 novimber mei iksels har gast wêze. Ik sil dan besykje gedichten te skriuwen by guon fan Hepie har keunstwurken dy't al makke binne en dy’t yn it pân oan de Boterstraat 10 yn Dokkum steane of hingje. It kin ek samar wêze dat my it each earne oars op falt, en dan dichtsje ik dêr oer. Hepie en ik besykje inoar te 'krúsbestowen', dat wol sizze; sy besiket oan 'e hân fan in fers fan my in skilderij of oar wurk te meitsjen, en ik prebearje by har wurk in fers te skriuwen.
Hjir is alfêst in priuwke fan sa'n krúsbestowing:

 

swier simmer wie it

doe’t pake mei krebintige rêch

yn de lannen om ’e poel

de pet nei foarren, eagen leech

giel de see yn wrede hannen

soeiend stadich snee nei snee

de risping oan syn fuotten foel

hy wurket foar in meager lean

de wolken drige, it waar is wier

pake moat de simmer meane

Wylgemoed

De wylch draaide him yn ‘e sûs

en waard in stille stobbe

skûlplak foar de mosk en mûs

oan de stille slingerdyk

klimmerblêd wynsele him

om ‘e stamme, yn ‘e greven

tusken loft en grûn wifelt er

mei de fuotten yn it slyk

en op ‘e griene rûge kroan

yn de âlde grouwe prûk

skoftet soms in reade wikel

dy't dan wekket oer it gea

en oer my as ik bang bin

hy docht de wjukken foar my gear

dan klim ik yn de beam syn búk

en laitsje wy de hiele weareld út.

Wylgemoes-

beam út 'e wylgefamylje, in soad as stobbewylch brûkt,

Salix alba

het lied van de molen (3)

https://sites.google.com/site/ruurdtsjesaudio/opnommen-audio 

HET LIED VAN DE MOLEN

Op de wijs van: Het lied van de IJssel

(Aan d’oever van de IJssel staat een veerhuis…)

R. Poortinga-de Haan – JUNI 2014

TEN NOORDEN VAN DE RIJKSWEG LIGT EEN DORPJE

DAAR STOND EEN MOLEN, WINDLUST WAS ZIJN NAAM.

U KUNT DIE OUDE REUS NIET MEER BEGROETEN,

WANT NOODLOT TROF ONS MOOIE DORPSGEZICHT.

U KUNT DIE OUDE REUS NIET MEER BEGROETEN,

WANT NOODLOT TROF ONS MOOIE DORPSGEZICHT.

DE HELE DAG ZAG JE VAN VER DE WINDLUST,

HET WAS VOOR ELK EEN OPGEWEKT GEZICHT.

DE ZILV’REN WIEKEN WENKTEN IN HET ZONLICHT,

ZAG IK DE MOLEN, WAS IK BIJNA THUIS.

DE ZILV’REN WIEKEN WENKTEN IN HET ZONLICHT,

ZAG IK DE MOLEN, WAS IK BIJNA THUIS.

MAAR OP EEN NACHT, EEN PAASNACHT ZONDER STERREN,

VLOOG ONZE MOLEN PLOTSELING IN BRAND.

DE REUS GEVELD, STORTTE GEKNAKT TER AARDE

DE BEELDEN GINGEN OVER ‘T HELE LAND

DE REUS GEVELD, STORTTE GEKNAKT TER AARDE

DE BEELDEN GINGEN OVER ’T HELE LAND.

HET STOND WEL VAST: ER KOMT EEN NIEUWE WINDLUST

EEN SKYLINE ZONDER MOLEN IS GEMIS

IN BURUM-city KENNEN WIJ ZIJN WAARDE,

WE RUSTEN NIET, TOT ER EEN NIEUWE IS.

IN BURUM-city KENNEN WIJ ZIJN WAARDE,

WE RUSTEN NIET, TOT ER EEN NIEUWE IS.

MET MAN EN MACHT WERD ER GEWERKT DOOR KRACHTEN

DE MOLEN WERD OPNIEUW WEER OPGEBOUWD.

Z’N WIEKEN DRAAIEN DOOR DE WIND EN WOLKEN

ZIE IK DE MOLEN,  LACHT MIJN DORP ME AAN

Z’N WIEKEN DRAAIEN DOOR DE WIND EN WOLKEN

WIJ HOPEN DAT HIJ EEUWEN BLIJFT BESTAAN!

bist ûnskuldich, leaf


ûnder de blommen dyn ingelgesicht
wjukken tekene fan sinnebanen
bist wier sa ûnskuldich leaf

doe’tst hieltyd minder ietst en dronkst
hongen dyn rûne foarmen noch
yn dyn klean, ton sur ton

rokich oer myn fragen leinen
de runen dy’t de hûd útlutsen
mar dyn eagen baarnden, o

wat baarne se blau, mem
troch dyn frissele hier
omkrânse, dit gouden medaljon

Reizgje

As ik hjir bin, en do oan de oare kant

dan sit it rút tusken ús yn,

en de strjitte mei it bushokje.

Ik sjoch op dy del en do

sjochst nei de bus út, mar soms

hiel efkes, folgest mei dyn eagen

in do of hege seefûgel bûten it ramt

fan myn rút. Dan glânzet dyn antlit

sa moai dat it liket oft de sinne

fan ûnderen skynt nei boppen,

nei dit rút, dêr’t ik efter sit te

sjen nei de jonge fan de bus.

Letter hear ik wa’tst wiest

en datst nei Seelân giest.

Jo steane sa stil

Sa hiel, hiel stil jo stal 

mei jo hannen, ik wol

jo sizze in sa leaf wat,

mar ‘k wit net wat.

Jo skouderkes dy’t sa moai binne,

om jo hinget ljocht hinne,

waarm, waarm, waarm, - stil omhong

jo waarmte, ik doch ferlangjen om.

Jo eagen binne sa blau

as klearber wetter – ik woe

dat ik ris even jo wêze koe,

mar ‘t kin net, ik bliuw fan my.

En ik wit net wat ‘t is wat

ik jo sizze wol – ‘t wie dochs wat.

                                                        Nei

                                                                                                      Herman Gorter (1864-1927)

it each fan de dei

Hjir yn dit neiboude kabinet

fynt men it andert net

Margaretha MacLeod-Zelle, frêle frou

briek de bân fan houlikstrou.

It libben wie har molke sûnder rjemme,

man en bern waarden tûkelteammen.

Yn har holle libbe in sierlike fantasy:

se folge de rôp fan in sinlike melody.

De loaitsen fan manlju dy’t kringe woene

troch de walen dy’t dochs wol falle soene,

folgen de “Danse de Feu” fan de Yndyske sinne.

Mei koe it Each fan de dei har sege begjinne.

De sjoernalisten ferhunen har dânskeunst,

en by offisiersfroulju wekke hja oergeunst.

Sy paste net yn it byntliif fan in troude frou

want mei har namme naam se it net sa nau.

Yn de hoeken fan in seal hingje no har jûpen.

Dêryn fielde se de manljuseagen glûpen

nei it sedich nedzje om de hals.

Of wie de hytte fan har fel faaks falsk?

De muorren fan de seal bin’ klaaid mei frouljusfel

by de tatoeaazjes slachst de eagen del:

om de nâle en wier... ek boppe de naad!

Men rekke doe der grif troch fan de kaart.

Der leit in boek mei artikels út de krante

en it flierkleed mei fuotstappen, elegante

paskes yn yngewikkeld patroan beweefd.

Ea hat se hjir sierlik oer hinne sweefd.

In fleske lodderein earne yn in kastke

in bûsdoekje mei monogram noch yn it taske

de tiara en boarstkûmkes binne fûn

yn Ingelân en no werom op Fryske grûn.

Yn de oarloch waard se in dûbelspionne

Dútsers en Frânsen brûkten Gryt as pionne

en hoe’t se ek bearde fan neat te witten

se hawwe har dêrom stjerre litten. 

Yn dizze seal hinget oeral in ljochte swime

fan Mata Hari har lêste hime,

dy’t troch gewearskûgels omkomme moast

tolve stiks, rjochte op it bedutsen boarst.

Yn in fitrine leit noch in brief oan Non,

har famke, dat se efterliet op in stasjon.

‘Zoo een rotzak’ skreau Non der letter ûnderoan.

No beide fan doe, fan leafde net bedoarn. 

2003.

Mien der schaap

Tink net dat ynwenners fan Nederlân bûten Fryslân net ynteressarre wêze soene yn de Fryske taal. Sa is der in dichter, Erik Lelieveld, dy’t al jierren yn de besnijïng is fan it wurd ‘skiep’.
It woe der ynearsten mar net by him yn dat it wurd likegoed by it iental as by it meartal  deselde ferskiningsfoarm hie. 

Op Facebook hat er it wurd werom fûn by it wurd mienskip:

 “skiep!!
maar die heb ik wel onthouwe hoor!
dat is schaap

even kijke hoor? Wat type je nou?

dy’t net witte oft it no ’minskiep’ of ’mienskiep’ is..........

okeeeeeeeeeee......
oke..
kan ik wel chocola van maken hoor!
dyt net is nattuurlijk lijkt net
oft ni is alsof het geen
’minskiep’ of ’mienskiep’
hmmmmmmzzzz??
mijn schaap of Tante Mien der schaap is??
Zoiets he??

skiep!
skiep weet ik wel
heb ik van jou geleeerd!

Wel raar is dat al die mensen staan te juichen dat het Tante Miens schaap is.”

Goudbekbyldferhaal

Ut de keuken fan de skriuwersarke wei sjoch ik in fûgeltsje sitten op it fytsehokje.

Hy sjongt moai, hieltyd op itselde plak.

Sit er no te brieden, of rêst er efkes?

Boppe Rink syn slyptaffeltsje, lofts, dêr sit er, yn it hoekje.

 

 

 

 

Nei in dei of tsien wurd ik wol hiel benijd. Mem is hieltyd faker fuort. Sil ik? Efkes in stoel derûnder sette...

En ja hear, de kopkes witte heech en de snaffeltsjes yn it wiidst iepen.

Efkes fluch in pear foto's meitsje en dan fluks wer fuort, foardat mem werom komt!

Wer thús

Neist it jeugdboek hat myn ferbliuw ien fers oplevere

Kraab en tyk

Wol ik dosinten stypje, op de Alp d'Huez?

Wêr kin ik dy namme ek alwer fan? In alp

is in berch, mar ik sit hjir oan de petgatten, in test

foar wiken sûnder komfort en regelmjittich in gjalp

fan ôfgriis: it libben guod komt yn kloften op my ta

en wa’t ek delkomt, it makket neat út, se moatte my ha.

Yn Drachten drintelje trije famkes op ’e merke

sy sjitte minsken oan; wolle jo, en ja, wikselje kin wol

yn it sintrum ynienen belutsenheid bemerke

mei slimsike minsken, bytiid in lichem fol

de kraab slacht ta, soms neat mear oan te dwaan

it kariljon stipet de fraach om royaal jild te jaan.

In tyk byt ta, it bistje klammet de kaken yn it blanke fel
fêst oan in lekker sappich stikje fleis fan ’t kút

hy graaft him yn, de wyn en bôle komme by him del

hy lit my net wer los, as wie it syn lêste leafdestút.

In minibiter nei ieren en sinnen op jacht:

dat er de tentakels mar net yn myn ynderlik slacht!

De Feanhoop, juny 2013

Putsjemannen foar driuwende mankeminten socht

Ja, hear. Hjoed wer twa frjemde mantsjes op it hiem hân. Dizze hienen gjin griene, mar brûn-bêzje-eftige klean oan. Sy woene witte oft it arkje wol rjocht yn it wetter lei. Dat moasten se ôfmjitte troch op it each nei it wetteroerflak te sjen. At dat yn in rjochte line mei it hout fan it arkje wie, soe it wol goed wêze. No tink ik by mysels, hea, jonges, dat hie ik jimme ek wol troch in tillefoantsje fertelle kind. At de pinnen my hjir fan ’e tafel ôfrûgelje, is it yn de war. Mar nee hear. Se komme yn eigen persoan twa man sterk del en freegje fuort ek efkes wa’t jo binne en oft je al wat skreaun hawwe. Dat hat oars neat mei de wetterpas te krijen, soe’k tinke. Mar goed, de teller stiet dêrmei dus op tolve man yn 18 dagen, wêrfan’t der fiif faker as ien kear west binne. No kinst dy ôffreegje oftst dy dêroan steure moatst. Dêr falt oer te redendielen. Oan de iene kant moatte jo der wurdearring foar hawwe dat der sa’n omtinken is foar it arkje, oan de oare kant haw ik al lûden heard fan minsken dy’t hjir wol seis wike sitten hawwe en dêr't nea besite fan alderhande ûnderhâldsmannen of hokfoar putsjemannen dan ek west is. Allinnich de moandeitemoarnskofjedrinkersploech, dy is fêst en dêr wurde jo op tiid fan tefoaren fan op ’e hichte steld. 

De dei is noch net om, dus it sil my nij dwaan oft der noch mear wurklju komme. Ik tink dat it hast ek tiid wurdt foar it kontrolearjen fan de elektryske betriedding. By it wetter is der ommers gau kâns op korroazje. En soe de stjonkdobbe fan it húske ek net hast fol sitte? Moatte der noch beammen omseage wurde? Kin noch krekt, foardat ik hjir wei gean...

Waarme fisk

Hjoed dan einlings, op de op ien nei lêste dei hjirre, in waarme dei. Dy waard dan ek sa’n bytsje hielendal tegearre mei myn studintedochter bûten op de feranda fan it arkje trochbrocht. Wat in hearlike dei. Wis, moarns hawwe wy earst wurke oan it boek en de tentamens, mar middeis hiene wy frij krigen fan ússels. By gebrek oan in bikini mar âlderwetsk yn ûnderguod. Der is dochs nimmen dy’t ús hjir sjocht. Wûnder boppe wûnder net folle lêst hân fan miggeguod. Soest ferwachtsje dat se fûler wêze soene. Miskien komt dat jûn noch. Us famke hat hjir twa nachten slept en hie oeral nevebulten. Ik noait ien. My wolle se net hawwe, want ik haw in te dikke hûd, tinkt myn dochter. Dat kin, mar se woe ek net ruilje mei myn tikebyt. Dy byt skynt sa’t it him no oansjen lit, gjin gefolgen t hawwen. Kinst noch wol in plakje sjen, mar gjin ringen of ferkleurings.
De fisken springe hjir om ’e raak yn it wetter om. Hoe waarmer it wurdt, hoe mear at se springe. Ik moast hieltyd tinke oan it boppesteande fers dat ik ris skreau oer opspringende fisken.

No sitte hjir gjin salms yn it wetter, mar wol bleien, tink ik. Wy hawwe yn elts gefal in silverkleurige grutte fisk springen sjoen.

Moarn wurdt de lêste dei yn it arkje. Tongersdei pak ik yn, meitsje ik de boel oan kant en dan sit it der op. Us famke ferwurde it presys goed doe’t se fan ’e middei opmurk:
“Nuver hin, mem, fielst dy hjir fuort thús.”

It sil aanst wol raar wêze om hjir wei te gean yn de wittenskip datst drekst net wer komme silste.

Smook en sigeunerinnen

Hjoed begûn de dei mei in swiere damp oer it petgat. It like oft der in tekken fan smook oerhinne lei. Moai om sa de dei te begjinnen; as rôlet de nacht steatlik in tek ôf.
Letter op de dei, doe’t de sinne wrachtich skynde en it wetter stil en helder wie, ha’k in snoek sjoen; hiel stil lei er te wachtsjen op fiskjes. Hy hie sa’n moaie skutkleur, dat it lang duorre foardat ik yn ’e gaten hie dat ik nei in snóek seach. En sa’t ik dêr in skoftsje nei him stie te sjen, foel it my op dat jeien dus soms ek in kwestje is fan hielendal gjin aksje ûndernimme. Of teminste, sa liket it. Ik haw syn eagen net sjoen. It nuvere is, át er dan aksje ûndernommen wurdt, kinst it sa gau net folgje. Sjochst allinne mar wetter opspatten en hearst it klotsen fan it slaan mei de sturt en fuort is er.
Dat ik de snoek net faak sjoen haw, sil grif wat mei in kâlde waar út te stean hawwe. Hoe moaier it waar, hoe warberder de fiskjes binne. En dat jildt ek foar de stekmiggen. Dus ja, der is altiten wol wat mei de natoer.

Soms oerkomt de natoer dy ek op in hiel oare manier. Saterdei krige ik besite fan in hiele ploech sigeunerinnen. Ik seach op en der rûgelen samar fjouwer, fiif, seis, fyftjin sigeunerfroulju út de auto. Tekkens, kessens en sels hiele matrassen kamen út stationcarren en drekst waarden der territoaria ôffrede; de iene woe hjir lizze en de oare woe en soe dêre. Der waard in tinte opset en de nachtjurken waarden útspraat oer luchtbêden. Doe’t se dat dien hiene, tôgen se allegear pannen en skealen mei iten nei binnen. Der wie gûlas- en grientesop, broadsjes, in panne makaroany, hertige en swiete taarten, cupcakes, puddingtaarten, toastjes en spul foar op ’e toastjes, neigesetsjes en wit net wat al. No kamen de klapstuoltsjes út de wein en hie ik hjir bûten samar in fjirtjin sigeunerinnen yn in rûntsje sitten. Ien wie der dy’t de lech al út hie foardat it feest begûn, dy foel op in útspraat matras yn sliep.
Man, man, wat koenen dy sigeunerinnen frette, sûpe en smoke. En prate fansels, de sigeunergitaarmuzyk foel der hielendal by wei. De helte fan dy froulju moast har wer melde by de baas en setten úteinlik om in oere as trije nachts hinne ôf, de oare helte hat him yn it sêfte, wite dûns deljûn. Wat wie it in gesellige jûn! En krekt op tiid, want ik hie skjin myn nocht fan it libben guod dat allinnich mar kweaket, fluitet of gûnzet.

Durkje wie wat in aparte sigeunerin. Dy woe net op 'e groepsfoto.