sêne 3

 

O, hy hâldt hoek, hâldt dagen oan

it wjerlûd wynt him om yn talmjen,

woegen, tute en weromblaasd

sels noch yn swiere sliep.
Dream ik? By Apollo, ik dream.

De master ken syn muzen.

Hy stelt syn easken swier: in brek,

ûnsichtber, sil my tantearje,

skimmel sil by reinwaar tine,

teare plakken pleagje. En dan:

myn gewicht moat ik twaris drage.

 

 

Ik mei dan wol myn keunsten hâlde

mar fierdere geunsten binne net te ferwachtsjen.

As einpylk skikt er my tsien lange jierren ta

dy’t ik langer trochgean moat as myn libbensfeint.

In panfluit lûkt my nei it libben,

de lûden ferklinke myn fertriet

dat gearlûkt as ien grutte wiete wûne.

Ik wol ien wurde mei de stien

dy’t myn taflecht is. It witten is like hurd:

ik sil kieze moatte tusken him en it gemis.

 

 

Mei drôvige stim begjint it sjongen,

wringjend fjochtsje holle en hert

wilens it beslút nommen wurdt

feroaret it lichem fan slank en fyn

yn in boerske bou mei sichtbere soarch

dat him ôfskrikke moatte sil.

Nóch bin ik wapene mei myn gaven

dy’t ik oan de ein ta tôgje moat:

in stimme as fan in nachtegeal

en eagen dêr't in siel yn ferdrinke kin.

.

 

 

 

sêne 2, fan Lessander

 

 

Oan de râne fan stiltme leit 

sy wurden del. Se wurde 

ûnferweechlik oppakt.

Ik besykje ûntfanklik 

te wêzen en wyt dat eagen 

myn ûntjouwing teste. 

Sy wiist my nei de 

net ferkende plakken, 

sa as de schieding tusken

boarst en búk. Ik 

fermoed dêr fingers 

dy't my sketse. Se sit hjir 

foar my oer op in rots 

mei oan har foet dy wetterslach; 

de oanset ta in antwurd 

hâldt se yn har hân.

 

Ik lês har foar, 

beken my mei krongen 

stim. Sy lit my gean, 

heechhertich hast, as in 

swaan. En dêrby kringt

har staltme wêr't se 

my yn opnimt. Seldsum 

spriek ik regels iler út.

 

Ik sjoch ús rinnen troch de stêd,

wylst wy hieltyd besykje 

in petear te begjinnen. Sy mei 

myn hân wol pakke. Se nimt 

my as gehiel en knypeaget. 

Se lit my binnen, heakket har ankels 

om minent en yn ien dreaun 

dûnsje wy yn it linnen ljocht. 

Sa hat se my 

oan wurden tipjen leard.

 

 

.

  

 

Kalliope en de leafde, in epysk fers 

fan Kalliope

sêne 1

 

 

Om in rots, boppe de kâlde see

sweve swietrokige dampen

dy’t fan himel noch fan ierde binne.

Sjoch it kontoere­teare byld:

knoop nei knoop los

litte fingers trots fersinke.

Fûgels dûke nei it wetter.

As woene se in bekfol drinke.

 

Ik bin middeler tusken god en 

pine, bestopje eagen en earen

foar de man mei diggelstim.

O, moat ik wier in muze wêze

en myn god ferlern litte om

mei him te praten? De man

oan myn fuotten ferdizenet at

ik yn suvere mominten sjong

de lieten dy’t him fergje te ferjitten.

Sa beskermje ik de man en my.

 

Ik bin it frommis fan de rots,

in stienen frou. Myn barrikade broazelet

at der passy fan it perkamint springt

en ik myn stimme leech hâld.

Hy azemt noch, en dochs ferdrinkt

hy dreamen mei fragen dy’t er

yn melodieuze ûndertoanen stelt.

Ik orakelje him en hy wjerleit my 

mei platwâlde wite skelpen,

swijsum skikt ta in fraach.

.

 

meikoarten folget hjir in searje ferzen fan Kalliope en Lessander.

 Yn in foarm fan ûnregelmjirttichheid skriuwe Kalliope en Lessander in fers nei inoander.

Treffen mei myn heit

.

Doe’t ik moarns ris oan de wandel wie

-wêrom wie’k al wekker? Ik wit it net

rôpstû my, Heit, om te praten

om’t ik dy - op gjin inkele dei heare koe

dan dizze snein, yn dit skealik skoftsje.

 

Ja Heit, it stiet my noch by

ik bin by dy op ús âlde hiem

wêr’tst my mei nimst oan ‘e hân

en my wiist op it swyljende fûgelfee

sa as altiten krije se healwiis praat

at se dyn gestalte fernimme.

 

De twa parrebeammen dy’t elkoar omearmje

binne hast by de grûn tebek

swiere lêsten fan jierren op de rêgen,

tôgjend nei in wis grêf,

dochs eltse maitiid noch oplibjend

ûnder dyn ûndersykjende eagen.

 

Al it wurk fan dyn hannen

leit hjir om my hinne

wêr’t ik ek sjoch, heit is der

yn spikers, yn ‘e tegels en op it lân

it hiele hûs ropt oan dy

mar no’tst dy oerjûn hast

nimst dat net mear sa krekt.

 

Trije rûntsjes haw’ wy makke

meidat ik neat misse soe

dû hast my by dyn weareld holden

doe’tst my eefkes werom rôpst,

sadat ik gjin fersin meitsje koe

wêr’t myn hert woeksen wie.

† 13 maart 2022 

Ruurdtsjes krystbeam

 

Ferkleurje

 

 

 

Ik liet my mânske tatoeaazjes sette,

fûle griene, giele, reade en blauwe

fjoerspuiende slangen, in roas, in hert, in krús 

en in anker oan in skip yn de mouwe

 

en yn de bloei fan myn libben 

stiigde myn oansjen dus mei stip

mei myn bûnte earms út ‘t himd

en de kûten ûnder de rok fersierd.

 

No ferblikket myn rykdom stadichoan,

de roas en de slangen lizze ûnder it wier

noch eefkes en dan sinkt my ek it skip,

lûk ik der hieltyd mear klean by oan.

Dichters gean dea

Sa gean der mar dichters dea en dea en dea,

net eltse dei, mar stadichwei, ien foar ien

reitsje wy se kwyt. En de politisy, sy sizze neat

mar smite mei wurden, deawurch wurde je derfan,

je gunne har je tiid, mar wat dogge se dermei?

In dichter tinkt nei. Soms in ûre, soms dagen,

en by flagen duorret in gedicht jierren foardat

it syn lêste wurden kriget. Mar dy, dat wik ik jim,

binne oertocht, der giet in lang sykjen oan foarôf,

in goaien en fangen fan ferwidering en ferlangen

fan mear nei minder, fan tefolle nei te min.

Sa gau binne se politisi nei it sin, wurden, mar leech,

dichters sykje se sa dreech, dochs dy geane dea,

allinnich harren wurden net, dy bliuwe bestean.

.

livich lok

 

 

bist fan in oare diminsje

yn dyn binnenwrâld

makkest fan alles mei

op lettere leeftyd

foelst noch

 

foar my

 

yn tûzen stikken

dy’t ik lime

lape

mei de tonge

ik sykje noch

de 0 en 0

fan dyn boarst

 

en ik hie

hier op ’e tosken

tocht ik

mar ik dreau

nei de lijte

fan it libben

 

it read fan ús lippen

graffearre

mei ferlangen

om dit livich lok

te fangen

 

frees net

ûneinich leaf

litte wy in fers

yn fersleine stilte

 

trilje

.

Jubeltaal

Ik spruts de taal fan alle folk

rôle wurden yn in simbalen skeal

myn stim de gong, it liet dat song

fan de âlde parrehouten peal    

 

lit los, lit los de profesije!

ik krij kennis oan in nij ferhaal

yn in heimnis dat ik ea ferlear:

sy telt grutsk alle minsken gear

 

sy is as in skonken wynbokaal 

yn it brutsen krakelee jit se 

in hiel fol en droegen libben

fan sêfte hannen rûn beruorre

 

ferkent sy bûch en barst, giet

oer de skras dy’t in lustlang duorret

en at de klanketaal berêst

glazueret leafde noch it glês.

 

 

© Ruurdtsje de Haan

(nei 1 Kor. 13)

Kamp Moarre

 

‘Hastû noch berneklean,’ frege se.

‘Nee, gelokkich net. Us bern binne al grut.’

Wat sucht ik dat faak. Suchten fan ferlichting,

suchten fan spyt, lang lyn wienen se lyts.

 

At harren hert kloppe tsjin myn wang

oan myn liif, rûn alle soarch

út my wei, gjin gewicht, gjin libben.

Hjir yn Moarre is allinne mar stiltme

 

en kâlde lucht, oan see stiicht ien sucht 

stadich út de klean, om ús allen

gûle sielen oan in houten bonkerak

soargen wapperje yn de wyn.

Passearje

 

Glâns fan hoop

 

 

Lêst de krante en setst in bakje kofje,

sa gliere de wiken yn kadâns.

De tillefoan wurdt in rêstich húsdier,

tiden wolle allinnich mar skoftsje,

hieltyd minder praat komt der lâns.

 

Feardich en mei fêste hân

dochst putsjes op 't hiem of yn 'e hûs.

Al wat efterstallich is, wurdt dien.

Fan it sjoernaal krigest de nijste stân

mar fan Netflix rekkest wol yn 'e sûs. 

 

It is net sa, dat der neat mear kin

mar alle minsken nimme ôfstân.

Tinkst ommers oan dyn âlders en de bern,

fan hûs gean hat net safolle sin.

Sa hâlde wy feiligens yn 'e hân.

 

No is wekker wurde oars nei 't kûsen.
Lûkst dyn moed omheech, dochst de broek ticht, 

en pakst in goed foarnimmen út de kast.

Hellest hoeden wat toverljocht út de bûs en

waskest in glâns fan hoop op dyn gesicht.

Pau en hoanne

Foar my silst altyd myn pau wêze 

 Unstjerlik, mei opstrutsen fearren 

 In fûgel dy’t nea fleane kin 

 Mei in siele, sa oerwrâldsk 

 Dat er net trochgean kin foar in do 

 Nea rêst yn ‘e bealch, net 

 Op it brutsen matras fan tiid 

 Rinne wy op in spikerpaad 

 No en dan steatlik om inoar hinne 

 Hippe, en dat neame : dûnsje 

 Dû dochst de quickstep, ik in wals 

 Hieltyd faker komme wy gelyk út 

 Dû bist pau en ik de hoanne 

 Beide drage wy ús moedfearren 

 Earne tusken grûn en loft 

 Sûnder sied foar de snaffel 

 Mar mei each foar wat foar ús leit.

De wekkere man

foto: B. van Bohemen / NIOD
Kollumerpomp, verzetsmonument



De wekkere man


hy is heit. Mar ek hoeder
oer frou en bern.

Syn faam sil wer
by heit op ‘e knibbel sitte

at heit de hannen frij hat.
Hy koe net witte

oft hy derby wêze soe;
guont fan har binne sketten.

De striid is net ferlern.
Mei it famke giet it goed;

hja leit alle maaien
blommen del foar moed.

Ienris wie ik mem

.






Ienris wie ik bern, faam, frou
en doe mem. De mem
mei tee, moalkoekjes en molke.
De matteklopper foar de tucht
de tuten foar de sucht.

Ienris wie ik mem, de mem
fan lila jasseberntsjes, fan oppompe
plastik trekkerbantsjes,
bedobber fan deade kattelykjes
en wachter yn de nacht.

No hein ik fûgels op, en plok
deade miggen fan de muorre.
Ik sied biten foar de friezer,
sis tsjin de baas hoe bliid ik net bin.
De hannel is fuort. En los bin ik.







.

Dat, ús paradys

.







Ienris wiene wy it paradys mei in loft
fan blauwe dagen, wy dronken kokosmolke,
ieten ananassen, waarden drûnken fan de sinne
en it wetter dat blonk yn it lette ljocht



mar de himel dústere en de moanne hold ho,
sonk efter de bergen yn de dûnkermanesee
in krûk barste, in aap griep mis en foel,
de túchjesflier fan skrokken ierde wiet



der floeide bloed en earms en fuotten
skokten skrillich tebek, bleke poppen
wachten wy mei swiere hakken yn sân
oant it lûd fan it ferstân ús wekker rôp.



Wy kearden om. Wy flechten fan it lân
dat úzes west wie, dat letter net werkend wurde woe
it earste paradys dêr’t wy berne waarden
dat ús omearme en losliet, en nea wer omsjen soe.







.

Hjerst

Mocht it mar hjerst bliuwe





Op it hiem fan ús heit en mem
lizze oeral ôfwaaide blêden,
fan alderleie foarm en kleur.
Eartiids wienen se allang oprêden
krige heit op saterje de biezem beet
en hie er se allegear op ien bult rêge,
of de jonges dienen it, nei wat geseur.

Yn ‘e hûs is it ek hjerst,
mem hat alles kreas ynoarder,
mar rint algeduerigen yn in fest,
it hier wappert wylder om ‘e holle,
it wurdt faker wosken troch de help
mar opstekke wurdt har wat tefolle.
De tiid ferrint oars, elts hat tekoart.

Heit en mem rinne wat trager en
der stean twa rollators yn de gong parkeard
mem kin net stjoere, seit heit
sy nimt de bocht hieltyd ferkeard
“Dat er dat noch sjocht,” is wat mem seit,
“en hy wurdt ek al wat dôf.”

Heit en memmes hûs en hôf
rêste op in lange tiid en doer
fan moaie maitiden, simmers en hjersten,
mar de winter, dy slagge se it leafste oer.




.

Oan 't wurk

It wurdt wier tiid dat ik wer ris dichtsje, mar ik haw it lang drok hân. De holle stie my der net nei. Wa wit, komt der meikoarten wer ris wat.

Snoopy

"Snoopy" sei ik

om’ster sa skattich útseachst

hurd en glêd fan bûten

sêft oan de ûnderkant

wiest net in wei-joukatsje

mar ik hie it der foar oer

om’st sa moai omfleachst

mei yn dyn eachjes fjoer

en jachtsje datst koest!

in slak, in rûp, in hynstebiter

en doe it ultime doel:

mûzen by de rûs.

Hjoed siet der ien yn de keukenkast.

De âlde katten ferweegden net

ik jage him yn it hok

wylst ik oan dy tinke moast.