Hinne of net hinne?

Portretten Winnaarnominaties


De jury heeft de volgende gedichten genomineerd voor de hoofdprijs van dichtwedstrijd "Portretten".

Bob Duijvestijn - De boer (naar Permeke)
Bob Duijvestijn - Infante Margarita (naar Velasquez)
Edo C.H. Winkel - zelfportret
Heleen Kuipers - Schildersgerei
Jack Terrible - Elfje
Jan Fokke Oosterhof - Een portret van de meester
K.E.M Gommers - Portret
Linde Groendijk - Ik ben een Dom blontje *
Marc Dejonckheere - Zakovsek
Marc Eyck - Persona
Margaretha van Wijk - Portretten I tot V
Margriet Notenboom - Schrijversportret
Marjo Schoonheim - Meisje
Miranda Mei - Galerij van hoop
Miranda Mei - Schoorsteenmantelzorg
Willemien Mensinga - Stil Kind

De prijswinnaars zijn tevens per e-mail op de hoogte gesteld en zij zijn gevraagd om 2 tot 4 portretfoto's van groot formaat op te sturen naar info@degsk.nl.
De dichters mogen hun werk voordragen op nationale gedichtendag 29 januari om 14:00u in deBieb te Velp.

* Dingt niet mee naar de hoofdprijs, maar zal een aanmoedigingsprijs ontvangen.

Presentatie:

Op nationale gedichtendag 29 januari 2009 wordt van 14.00 - 17.00 uur gepresenteerd in:
deBieb
Den Heuvel 32
6881 VE Velp

Galery fan hope

Lêst de krante en stoppest in piip,
de wiken gliere yn kadâns;
de tillefoan is in rêstich húsdier
oant hja komt mei in ferrassing:
noch twa moanne draachtiid.

Mei feardige hân knapst
yn gedachten lege keamers op,
besjochst foto’s oan it lewant.
By de trep del makkest plak
foar it ûnbekend gesicht.

Wekker wurde is oars;
waskest in gniis en pakst
in foarnimmen út de kast,
hellest ôfsakke moed op en
tinzen oan ferlerne dochters.

Leist de piip yn de skjinne jiskebak,
stoppest wat hope yn de bûse
en nimst de trein nei Leien.
Dêr stapst út, tsien jier jonger
mar eltse stap mear pake.

Wol wat nuver, net?

Hjoed hie ik in tentamen fan Ynlieding yn de literatuer fan it jier 1600 ôf oant heden oan de RuG. Us dosint is Goffe Jensma. Hy jout ek oare kolleezjes en oan ien dêrfan nimt Janneke Spoelstra diel. Fan 'e middei hienen wy dus mei ús eigen fêste ploechje tentamen, mar skynber moast Janneke noch in (oar) tentamen ynhelje, want dy krige ek opjeften foar de noas.
Ien fan de fragen dy't oan my steld waarden wie dochs wol hiel nijsgjirrich; oft in Jikselibben by de Fryske literatuer heart en wat de arguminten dêr dan foar wienen. No siet ik foar Janneke oer, dus ik haw har mar ris goed yn de eagen sjoen foardat ik begûn te skriuwen...

Namaste!

ik notearje trije wizen:
in Nepalees
in Litouwer
en in Marokkaan

har eachlidden biede my oan
frije fragen en prottens
troch in tsiisdoek te parsen

myn stimme waakset as dame
fan fleis en bloed nei wetter
en brokken, wyt,

in suverheid dy’t sear docht
en eagen opljochtsje

as ik skriuw hingje ik
leafde oan myn fingers











Namaste!


ik noteer drie wijzen:
een Nepalees
een Litouwer
en een Marokkaan

hun oogleden bieden me aan
vrije vragen en wrevel
door een kaasdoek te wringen

mijn stem groeit als dame
van vlees en bloed naar water
en wrongel, wit,

een puurheid die pijn doet
en ogen oplichten

als ik schrijf hang ik
liefde aan mijn vingers

Postma en de frou

Fan 'e jûn kaam de nije buorfrou efkes del. Ik haw se in kopke tee oanbean, mar dat sloech se ôf. Doe hienen wy al yn de keamer sitten, de hal trochwest en in heal oere yn de keuken stien te praten.
Dat falt my wol op; ast de minsken in rûnlieding joust, binne se samar wer by de achterdoar. Wol maklik eins om soks te witten.

Ik skreau de lêste tiid wol fersen oer 'Postma en de frou', dat wienen dan de buorlju. Nimmen fan harren kin dat op harsels belûke, want der hawwe de lêste tsien jier wol tsien kear oare bewenners njonken ús sitten. It wie de muoite net harren nammen te ûnthâlden. Dat it sa'n trochrin wie kin wat oer dat hûs sizze, oer de Postma's, of oer ús, fansels.

Hawar, no hat buorfrou hjir west, en ik freegje my ôf: kin ik noch wol ûnbefongen oer Postma en de frou skriuwe?
Hinget even fan de duer fan har ferbliuw ôf, tink.

Winternachten - Den Haag

NIEUWSPAGINA NCRV 07-01-2009

Winternachten kiest winnaar dichtwedstrijd

De organisatie van Winternachten - internationaal literatuurfestival heeft uit tien genomineerden één winnaar gekozen van de dichtwedstrijd ‘Fake! Of de gemanipuleerde waarheid’. Het gedicht ‘Op de mooie vrouwen’ van Miranda Mei is gekozen als winnend gedicht.

Miranda Mei krijgt twee kaarten voor Winternachten op vrijdagavond 16 of zaterdagavond 17 januari 2009.

Vanwege de grote respons en het grote aantal mooie gedichten, was het voor de jury niet makkelijk een winnaar te kiezen.

Lees hier het winnende gedicht van Miranda Mei:


Op’e moaie froulju




Sa gean wy dan –
wy yn de wein
en jimme te foet,
wy ride nei lofts en
jimme rinne nei rjochts.


Wy ferlitte de muzyk fan de akkordeon
en al dy moaie froulju
dy’t dûnsje yn it kearsljocht
op it plafond.
Wy gean op hûs oan,
it hûs mei glêzen sniegerdinen,
de stiennen hurd mei blauwe gloed
en de baltende boarre fan de iere moarn.

Jimme gean op besite, trijeresom,
nei de keunstner mei it buordsje oan de wei,
mar gjin hûn dy’t jin yn de mjitte komt.
Jimme doarmje om en nimme
apels en wylde woartels
yn in plestik taske mei nei de stêd,
dêr’t jim hûs de hannen ophâldt.

Wy wolle net werom,
der dûnsje ús froulju yn de holle:
kom, kóm!
Wy gean allegear werom.






Op de mooie vrouwen

Zo gaan wij dan –
wij in de wagen
en jullie te voet,
wij rijden naar links en
jullie lopen naar rechts.

Wij verlaten de muziek van de accordeon
en al die mooie vrouwen
die dansen in het kaarslicht
op het plafond.
Wij gaan naar huis,
het huis met glazen sneeuwgordijnen,
de stenen haard met blauwe gloed
en de jankende kater van de vroege morgen.

Jullie gaan gedrieën op visite,
naar de kunstenaar met het bordje
aan de weg, maar geen hond
die je begroet.
Jullie dolen rond in de tuin, nemen
appels en wilde wortels mee
in een plastic tas naar de stad
waar het huis z’n handen ophoudt.

Wij willen niet terug,
er dansen vrouwen in ons hoofd:
kom, kóm!
Wij gaan allemaal weerom.

miranda mei | 20 oktober 2008

De overige genomineerden (in willekeurige volgorde) zijn:

* Firma (H.S.P. Bitter)
* Witkalk, of: waar heit de waakvlam (Sunshine Tenochtithlan)
* Zorg voor de (lilalicht)
* Ad Kalendas Graecas (Mercedes)
* Bitterzoete dagen (amethist)
* Wie dacht (Hans Manders)
* Zelf (Le Penseur)
* Valse noot (Kim Weckx)
* Fata morgana (Mario)

De veertiende editie van Winternachten draait om ‘Fake!’. Kies uit meer dan veertig programma’s rond het thema manipulatie en waarheid in literatuur, media en politiek. Laat u meevoeren door schrijvers, dichters en denkers die op zoek gaan naar de laatste resten van waarheid en waarachtigheid. Of laat u zich liever verleiden door de leugen?

Het festival opent in de Nieuwe Kerk met de Winternachtenlezing door de Somalische schrijver Nuruddin Farah. Daarmee start een vierdaags festival op vijf podia in en rond Theater aan het Spui in Den Haag.

Meer dan tachtig schrijvers, kunstenaars en musici uit de hele wereld treden op, zoals Amitav Ghosh, Alain de Botton, Connie Palmen, Namgyal Lhamo, Gerrit Komrij, Izaline Calister, Herman Koch, Naima el Bezaz, Kristien Hemmerechts, Nury Vittachi, Shrinivási, Nelleke Noordervliet, Perihan Magden en Margriet de Moor.

Lees hier alles over Winternachten - internationaal literatuurfestival

De dagen dêrnei

Tal dielnimmers: 52
Die-hards: 2 man alle 11 kearen dûkt, 2 man 10 kear dûkt
Temperatuer wetter: 5 graden
Utferkoft: snert en Bearenburch
Tal dûkers: 1 (oaren hienen ûnderweis maleur mei de auto)
Iisdikte: 10 sintimeter
Grutte wek: 50 x 50 meter
Publyk: 1100 - 1250 man
Utdield: oranje mûtsen
Risseltaat: snotterige soan

It giet oan! Moarn!

Yn Boerum sil dit jier de alfde Nijjiersdûk wêze. In flink tal minsken wolle it nije jier mei in frisse dûk begjinne.
Elts jier komme der mear dielnimmers en ek it besikerstal waakset oan. Diskear dogge der dielnimmers fan World Servants út Dokkum, Damwâld, de Westerein en Surhuzum mei om troch dizze sponseraksje jild te garjen foar har projekten. Unbewende, mar drystmoedige springers foar it goede doel.
De organisaasje fan Boerum fynt it geweldich dat safolle jonge minsken harren yn it nije jier op in positive manier ynsette wolle foar frijwilligerswurk.

De Nijjiersdûk is al jierren in grut barren yn Boerum. Bewenners fan it doarp en út de omkriten nimme graach de gelegenheid te baat om inoarren in lokkich Nijjier ta te winskjen. De kofje, sûkelarjemolke en snert binne dan net oan te slepen foar it tûzenkoppich publyk.

Op tongersdei 1 jannewaris 2009 om persys 12.00 middeis sil Joop Atsma (lid fan de Twadde Keamer foar it CDA) it startskot jaan foar de 11e Nijjiersdûk. Dit sil gebeure mei grut jûchhei fan it huverjend tasjend publyk. Mei dit froastich waar rekkenje wy op moaie aksjefoto’s.

Moarns om alve oere hinne hat it dûktiim ‘Triton’ fan Kollum de Boerumer haven al op feiligens ûndersocht. It tiim sil der ek tafersjoch op hâlde dat har er nei de Nijjiersdûk gjin achterbliuwers yn it kâlde wetter befine.
Foar de feilichheid op ‘e dyk hat de gemeente Kollumerlân dranghikken beskikber steld. Der binne EHBO-lju oanwêzich, mar dielnimmen bart fansels op eigen risiko.
De muzikale bydrage is as fan âlds fan eigen boaiem; shantykoar ‘Haven yn Sicht’ fan Boerum. In dikke tritich sjongers en muzikanten sille mei harren fleurige en harmonieuze ferskes de springers moed ynsjonge.

De organisaasje dy’t bestiet út de famylje Poortinga, Jetze Haarsma en Willem de Boer. Mei in grutte frijwilligersploech wurdt gearwurke om der wer in hiel festyn fan te meitsjen.
De organisaasje riedt de dappere dûkers oan om frij fan alkohol by de haven ‘De Dwinger’ oan de Mearpeal te ferskinen, sadat se fris en feilich oan it nije jier begjinne kinne. Oan de Nijjiersdûk fan Boerum waard dit jier foar it earst it predikaat ‘Serieuze Dûk’ takend troch de grutte sponser Unoks.
Foar eltse dielnimmer is der in smaaklike attinsje beskikber.
Oant moarn!



Alles op in rychje:

lokaasje:

de Boerumer haven ‘de Dwinger’, adres: de Meerpaal

datum en tiid:
Nijjiersdei middeis om 12.00 oere persys

tal dielnimmers:
skat boppe de 100 (dit wie noch foar de froast)

oanmelde:
in oere foar it begjin by de organisaasje oan ‘e haven

starter:
Joop Atsma

dûktiim:
Triton út Kollum, om 11.00 oere hinne

muzikale meiwurking:
Shantykoar “Haven yn Sicht”

Sânkerrels

It is der net mear.
It gloep fuort as sân en woartele net,
útsein yn neare nachten
as de salvepot der oan te pas komt.

De salve wurdt op de foarholle strutsen,
earst yn in krúske en dêrnei útfeid.
Dan begjint it krús te praten:
Kom, omkefaam, kom

noch net.
Dêr kin ik net op sliepe.
It blomket yn myn dreamen
en alle moarnen fei ik wurden út.

de sweefanger

yn it tsjuster lizze hûs
en hiem, de greiden
yn it boek fan dagen

fiele
net witte

fan hiel te libjen
hoe dea te gean

tichter op it libben
fierder fuorttikke

in wier minsk
neaken
wynt de tiid op

Obe Postma kin ek útnaaie!
oer in oar
as himsels stinne

it ferskil
fine
yn tadwaan en tajaan

Min Modersprak

Klaus Groth



Min Modersprak, wa klingst du schön!
Wa büst du mi vertrut!
Weer ok min Hart as Stahl un Steen,
Du drevst den Stolt herut.


Du bögst min stiwe Nack so licht
As Moder mit ęrn Arm,
Du fichelst mi umt' Angesicht
Un still is alle Larm.


Ik föhl mi as en lüttjet Kind,
De ganze Welt is weg.
Du pust mi as en Vœrjahrswind
De kranke Boss torecht.


Min Obbe folt mi noch de Hann'
Un seggt to mi: Nu bę!
Un »Vaderunser« fang ik an,
As ik wul fröher dę.


Un föhl so deep: dat ward verstan,
So sprickt dat Hart sik ut.
Un Rau vunn Himmel weiht mi an
Un Allns is wedder gut!


Min Modersprak, so slicht un recht,
Du ole frame Ręd!
Wenn blot en Mund »min Vader« seggt,
So klingt mi't as en Będ.


So herrli klingt mi keen Musik
Un singt keen Nachtigall;
Mi lopt je glik in Ogenblick
De hellen Thran hendal.









Myn memmetaal




Myn memmetaal, ik bin mei dy begien!
Fertrout ta de teannen út!
Al wie it hert ek fan stiel en stien,
do stjurrest him derút.

Do bûchst myn stive nekke sa licht
lykas memme hân en hûd,
wjukkesto my om it gesicht
en wei wurdt alle lûd.

Ik fiel my as it bern lang lyn,
de hiele wrâld is wei.
Do pûst my as in maitiidswyn
en makkest my fan krupsje frij.

Us pake nimt my noch de hann’
‘No bidde!’ is gjin rie!
‘Us Heit’, begjin ik dan,
sa’t ik eartiids ek wol die.

Ik fiel sa djip: dit wurdt ferstien,
sa sprekt it hert syn noed.
De rêst fan de himel fiel ik ynien’
en alles is wer goed!

Myn memmetaal, sa sljocht en rjocht,
do âlde eale sprake!
‘Us Heit’ sis ik mei al myn nocht
en bloed en mûle kinne min fersake.

Sa hearlik klinkt my gjin muzyk
en sjongt gjin nachtegeal;
noch efkes en dan rinne my lyk
de kleare triennen prinsepeal.







Klaus Groth
oerset: R. de Haan

Heit groetet de sinne

Der sit in wrâld yn dyn sinne
en hoe’tsto meidraaist mei de beammen
dy’t wy joegen op de heitedagen

hellest de wrâld nei it hiem
elk kin der sûnder skruten komme
sprekst se oan, ferhellest fan doe

hoe’t alles gongen is, do de wrâld
ynteachst mei hinnen fan de hoanne
en no skarrelesto om hûs

do wolst de jierren warre
thús ûntspringst de dûns fan de drokte
ast dy delsetst op ien fan de stille stuollen

ûnder de fjirtjin fruchtbeammen om it spul hinne
draaisto mei de sinne mei
sjochst nei boppen, telst de apels en parren.

Ik libje, dus bin net dea

Dit is wat ik net ferdrage kin:
it wurk behindere fan deistich libben,
literatuer, wittenskip en tabak.
De skientme fan in kaktus
sjoch ik seldsum, oars as in glês
by in krûk drank mei in koark derop,
krûpdieren dy’t inoarrens sturt sykje,
it sletten skrift fan Job.

Wat libbet wol krûpe fan 't papier,
wat ûnrêstich siket dûkt werom yn 't boek.
Dêrom dat ik in planke skoep,
in glydbaan fan it libben nei de dea.
Sa bin ik God, yn alle ivichheid
bliuwt myn skepping bestean.
Dochs hoedzje ik my foar Job:
ik driuw op idelheid.

103

Sy sliept. Sa djip en fêst dat
flústerjen, neamen en lûd útsetten
net telt. De keamer azemt rook fan
wiete waskhantsjes. Ik fyn it skouder
op de taast en moat de broazelige bonkjes aaie.

De nachtpronkrêch fertoant in skuor.
Har jurk hinget oer in stoel en as ik wiis
lûkt sy as andert it nachtguod omheech,
de panty foarby, har skonken prikstokken
dêr’t it fine gaas omhinne spookje moat.

Sy bazet lûd, biedt my har kopke molke
oan en wriuwt mei beide hannen it wetter
út de eagen. Ik bin de ûnbekende besite
dy’t op snein oanwaaien komt. Wy kinne
inoar ferstean, mar fan it sprekken net.

op kommendewei

oarsom

It is hast safier dat ús Maaike op keamers sil. Dat wol sizze: at se útlotte wurdt by Windesheim yn Swol. Wy hawwe al fan alles yn de garaazje te stean: in wyt farve bêd sûnder matras (moat in nijen komme, se wol net boppe in oar syn swit hingje), in elektrysk itensierdersplaatsje, in taffeltsje mei twa stuollen, in bysettaffeltsje, bêdguod, diggelguod, ensf. De auto kin der alteast net mear by.

Wy hâlde har guont dingen wol foar, mar Maaike docht krekt har eigen dingen. It is suver oft se yn dizze leeftyd koarken yn de earen hawwe. Asto wat seist, dogge se krekt wat oars. Us mem waard dêr eartiids nei ferrin fan tiid aardich handich yn. Dy sei mei doel it ferkearde, dan dienen se krekt oarsom at sy sei.

Maaike kriget no sa stadichoan ek yn de gaten dat it libben wol oars wurdt at sy op keamers giet. Thúskomme út skoalle of fan it bybaantsje en dan moat it iten noch sean wurde. Sels ôfwaskje, gjin masine dêr't it yn weiset wurde kin. Gjin lekker bakje tee jûns foar de tillevysje, of sy moat it sels al meitsje. De boel skjinhâlde. Sels boadskip dwaan. Wy hawwe fan 'e wike ris mei ús beiden boadskip dien. Sy hie der gjin sinne oan, mar it moast in learmomint wurde, dat ik haw se gjin kar jûn. Sels moast se nei it Krúdfet en dêrnei by my melde yn de Poi. Doe is se derachter kommen. Ik haw har optelle litten wat sy tocht dat sy wyks nedich wie. Dêr skrok se fan, hahah.
Sy sil noch wolris mear skrikke.

Jûns rôp se Jopie, ús ûndogense kat, by har. Dy sil se aant ek wol misse, at se op harsels is. Jopie woe wol efkes mei har strinkje kralen boartsje. Se liet him ûnder de stuollen en tafels trochfleane oant se sels achter de pûst wie. Doe betocht se wat oars.
"Joop" sei se, "no moatsto presys dwaan wat ik sis.
Ik sil dy efkes hypnotisearje mei dit string kralen.
Do hoechst allinnich mar op te letten."

Joop die braaf wat him sein wie.
It kopke gie aloan hin en wer, de eachjes waarden swier.
"En no blaffe!" sei Maaike.
Moast miene dat er dat woe?

At dyn hier mar goed sit

Dêr stean jo dan. Mei de lytse trep yn ‘e hân ûnder de flaggestôk.
Ik hie socht om in skoaltas fan ús Maaike, mar dy hat allegearre fan dy djoere merkdingen. Dat begrutte my om dy bûten yn in it snústerige waar te hingjen. Dat soe sy my ek net yn dank ôfnimme at se moarn thúskaam.

Nee, ik hie in better idee: sy mei ommers sa graach winkelje? En by eltse himsels heechhâldende winkel kriget se in djoer taske: in legergriene mei in liuwke deroan, in swartenien mei goudene letters derop, in witen mei in sebralintsje deroan...De swarte koe it wol dwaan, besluet ik. En dêr hinget er dus, pontifikaal: fíftysíx. Der kinne in hiel soad boeken yn, mar dy hawwe dizze tas noch nea sjoen. Se hoege tsjinwurdich net alle boeken mear mei te tôgjen, der binne no klúskes op de skoallen. En Maaike hát wat boeken hin en wer sleept, want dy hat fjouwer en fiif Havo yn 1 jier dien op it Sprintkolleezje yn Grins, achter har kappersoplieding oan. No is it paad frij foar it Windesheimkolleezje yn Swol. Want Maaike wol sjoernaliste wurde, by in krante, of radio of televyzje.

Moandei kin se de boeken wer by de boekhannel yn Grins ynleverje. Dy kinne noait allegearre yn har skoaltas. Helje wy de Fiftysix dan wer del, dan kinne se dêr kinne wol yn, tocht ik, en rûme de trep wer op.
‘Ast no by televyzje te wurk komst, hast ien foardiel,’ sei Jan; ‘dyn hier sit altiten goed’.

Fryske ramsj

It fan âlds Jiddyske wurd ramsj betsjut yn it algemien: ûngeregeld guod, rommel, mar wurdt spesifyk brûkt foar boeken dy’t tsjin ôfbrekprizen op ‘e merk brocht wurde: it saneamde moderne antikwariaat. Hjirby giet it om nije, net earder ferhannele boeken dy’t net goed mear ferkeapje en dy’t troch de útjouwer ferramsjt wurde, dat wol sizze: oanbean tsjin sterk ferlege prizen. It giet dus net om de troch antikwaren ferkofte twaddehâns of âlde boeken.

Frij nei Wikipedia.





Opdien yn in loads efter Stg. It Fryske Boek, fan boppen nei ûnderen:
(ik soe der in foto fan meitsje as ik in digitale kamera hie):

17 Fryske winskkaarten
Spraaklear II, Afûk, gearstald fan J. Boersma en G. van der Woude
Boarneboekje fan resinsjes fan de Fryske literatuer, Afûk, gearstald troch Gjalt Jelsma
Bûter brea en griene tsiis, Afûk, A. Bosma-Banning
Stavering, drs. F.B. Dijkstra
Under fearne goaden, Abe de Vries
Mata Hari, Het Mysterie, Aukje Mulder (lêslint besprinkele mei Jicky (1889) fan Guerlain)
Subsydzje foar de Graal, Cornelis van der Wal
Fan oer see en fierder, Tsjêbbe Hettinga
Biten en Brokken, T. Gerlofs
It foarlân, Marten Toonder, oerset troch Harke Bremer en Jarich Hoekstra
De witmutse, Marten Toonder, oerset sjoch boppen
List fan iterijwurden, Fryske Akademy, Rienk de Haan
Listen fan goaden en bisten, Bornmeer, ferskate skriuwers/fertellers
Dream yn blauwe reinjas, Bornmear, gearstald fan Hein Jaap Hilarides en Tsead Bruinja
De dame fan myn dagen, Jan Kooistra
De Moanne, jiergong 7, nrs. 2 en 3
No, Frysk tematiidskrift nr. 23



Totale kosten: € 15,00

Dat wie wol in ritsje wurdich, sei de keapfrou.

Dy jeugd fan tsjinwurdich...

Us Joop wurdt folwoeksen.
Hy hat lesten al in wier manmoedige striid levere mei syn mem. De plokken hier stoden yn de rûnte. It wie in koart, mar fûlbannich gefjocht. Ik koe gjin winner oanwize. Sa hurd at se op inoar yn flein wienen, fleagen se ek wer út inoar. Minoes naaide út en Joop stie wat dûzelich mei de kop te skodzjen. Neffens my is Joop der op ‘t heden wat yn wei; hy wit net wêr’t syn belangen lizze.

Okkerjûns kaam ik yn it hok en hearde immen ôfgriislik skrânzjen. It friet der mar op ta. Ik sjen, want ús katten binne fatsoenlik opfied. Doe’t ik yn it healtsjuster einlings fokusse koe, seach ik dat der in stikelbarchje ta de kattebrokken siet. It bistke hie best honger, want it seach op noch om en haffele dat it in aard hie. Jopie siet der noch gjin twa meter fan ôf en joech gjin azem. ‘Blinder!’ sei ik tsjin Jopie, ‘bisto no in waakkat? Hjir hawwe wy neat oan hin?’ Mar Joop seach my oan as woe er sizze: ‘minske, wêr makkest dy drok om. Sjochst net dat it bistke honger hat? En kin it miaukje?! Hy moat ommers taslaan dêr’t it kin.’

Ja, tocht ik by mysels, dêr hat Joop fansels ek wol gelyk oan. Lit mar sitte dan. En ik draaide my om en gie werom yn ‘e hûs. Mar der sit in rút yn de doar en ik bleau stean om noch efkes fan it byld te genietsjen. Ik wie dochs de gastfrou, no?

De ychel hie genôch hân en strûsde nei de bûtendoar by Jopie del as stie er der hielendal net. Joop seach him net, dy siet yn it doarsgat nei bûten te sjen. Fol oandacht. Ik folge Jopies blik, en potferdoarje, dêr skarrele nóch in stikelbaarch om. It wiifke? Sy kaam der net yn, wat skrutener dan har mantsje tink. Joop spile foar portier, mar dan wol in passivenien.

Nuvere freonen hat dy jeugd fan tsjinwurdich.

Fries oer de Grins

Om vijf voor twee ’s zaterdagmiddag 17 mei stond ik enigszins verward aan de Raadhuisstraat nr. 2 voor de deur van een gesloten galerie.
‘Alleen zondags open’ stond er op een wit kaartje achter het raam van het geblindeerde huis. Natuurlijk had ik weer niet goed op het adres gelet, ik wist alleen dat ik in de Raadhuisstraat van Eenrum moest zijn. En zo’n durrep heeft toch niet meer dan één galerie? Wel dus. Toen ik maar even verder wandelde kwam het vroegere raadshuis in zicht. Mooie hoge stoep ervoor. En yup ja, waarachtig ook een galerie. Met in- en uitlopend volk, dus dit kon wel eens bingo wezen. Eenmaal binnen zag ik een handjevol mensen bij een ovale soort stamtafel zitten. Hier moest ik zijn! Nu zag ik ook het programma van die middag op tafel liggen:

Galerie het Raadhuis, Raadhuisstraat 17, Eenrum

14.00 - Erik Harteveld & Coen Peppelenbos
14.45 - Sieger M. Geertsma & Egbert Hovenkamp II
15.30 – Suze Sanders & Rense Sinkgraven
16.15 - Jan-Jaap Reinders & Cornelis van der Wal

Er stonden nog een drietal locaties vermeld: Kunsthuis Noordwaarts, Hoogstraat 14, Eenrum, Kunst om de hoek, Hoofdstraat 25, Eenrum en Kwekerij De Kleine Plantage, Handerweg 1, Eenrum.

De dichters zouden in de verschillende locaties in wisselende samenstellingen optreden. Als luisteraar kon je op één locatie blijven zitten, de dichters haastten zich wel naar je toe.
Van de achtergronden van de meeste optredende dichters weet ik nagenoeg niets. Dat is makkelijk als je graag blanco luistert. Bovendien is het dan aardig te merken dat je als neutrale luisteraar bepaalde aspecten van de optredende dichter zijn opgevallen, die je later eventueel in verband kunt brengen met zijn of haar achtergrond.
Omdat ik zelf ook dichter ben, luister ik misschien net even iets anders dan de willekeurige toehoorder of poëzieliefhebber. Het liefst luister ik met de ogen dicht, maar sinds ik een paar maal verwijtend ben aangekeken wegens een vermeend gebrek aan belangstelling, richt ik mijn ogen maar op een vast punt in de zaal en trek ik mij terug in mijn hoofd.

Na het eerste blokje van twee dichters schoot me een opmerking binnen van iemand die onlangs nog tot mijn eigen publiek had behoord. Deze persoon, een man was het, vond dat de gedichten niet ingeleid dienden te worden met een achtergrondpraatje. Hij vond dat als het gedicht als een kunstwerk gezien moest worden en daarom zonder toelichting kon. Voor een deel geef ik hem daar geen ongelijk in. Aan de andere kant is het voordragen van gedichten ook een vorm van communicatie met het publiek. Sommige gedichten worden helderder in zo’n toelichtende omlijsting. Daardoor komen de scherpte, de humor of andere aspecten nog eens zo duidelijk naar voren. Ik weet niet of dit voor elk gedicht geldt. Bij mij niet, in ieder geval. Aan de andere kant zorgt zo’n praatje tussen de gedichten door vaak wel voor een ontspannen sfeer.

Als eerste hoorden de ongeveer tien aanwezige luisteraars Erik Harteveld. Hij was van plan om een prozatekst voor te lezen als ware het poëzie. Nu moet ik zeggen dat hij een vreselijk mooie, sonore stem had, maar bij aanvang vreesde ik toch dat ik naar een soort in memoriam zat te luisteren, of dan tenminste toch een zeer duidelijk gearticuleerde preek. Zo gedragen klonk zijn stem. Allengs voerde die stem me wel mee het verhaal in, maar ik kon mij helemaal aan de sacrale sfeer onttrekken. En het is nog maar zaterdag. Niettemin waren zijn korte verhalen heel toepasselijk en zijn (rijmend) gedicht liep als een tierelier. Een genoegen om naar te luisteren, deze eerdere stadsdichter van Assen.
Coen Peppelenbos stond er af en toe wat verlegen bij, bedremmeld zelfs. Dit zorgt er voor dat je gaat opletten, want zo iemand kan wel wat extra steun gebruiken, nietwaar. Hij vertelde vrij veel over de achtergrond van zijn gedichten en liet af en toe een plaatje zien uit de bundel waaruit hij voorlas. Zijn gedichten vond ik vooral opvallen door de klanken en de afwisseling tussen serieus en humor, vaak nog binnen één gedicht. Ook is de eindregel meestal vrij opvallend. De ene keer is het een uitsmijter, de andere keer een afsluiter. Om een eerder gedicht, waarin volgens mij Zuidhorn voorkwam, maar dat hij niet herkende, heb ik zijn bundel gekocht. Daarna was mijn budget verbruikt (sorry, Cor). Thuis heb ik het natuurlijk nog even nagezocht, ik doelde op het gedicht ‘Voorpijn’, met als eerste regel: ‘Dat de spoorbrug instort bij Zuidhorn, […]’ gepubliceerd in de bundel ‘Lust rum’ van de Dichtclub 2007. (Wat hééft die club toch met rum? Nu zitten we alweer in Een rum.)

In het volgend blokje verschenen Sieger M. Geertsma, Egbert Hovenkamp II en Bart F.M. Droog. Sieger is een echter performer; hij gebruikt zijn stem, zijn lichaam en zijn charme. En, o ja, het zwarte boekje waarin zijn teksten in priegelschrift staan. Gestroomlijnde gedichten vond ik het, met hier en daar een vraagrimpel mijnerzijds. Is het nu hem, of zich? Hij zag achter hem? Enfin, aan water en dieren ontbrak het hem niet; een haas op een zeeschildpad en Jona hoorde toch echt in die walvis.
Egbert Hovenkamp II (II? Grootvader of vader ging hem voor?) deed mij denken aan een oudere versie van Gijs ter Haar. Lekker veel beschreven, oorbel in en kale kop. Zijn gedichten vond ik verrassend, misschien ook omdat ze in het Drents waren. Nu hoorde ik ineens ook dat het Stellingwerfs hier woorden van geleend heeft, bijvoorbeeld: lichtkaans (waarschijnlijk). Lange gedichten van deze lange, graatmagere dichter die in alle toonaarden de vrouw beschreef. Ik wist dat het Nederlands veel bijvoeglijke naamwoorden kent, maar dat ze ook bijna allemaal van toepassing zijn op de vrouw? En dan toch eindigen in dauw. Deze dichter heeft nog geen bundel, maar er komt binnenkort een CD van hem uit, zo liet hij weten.
Bart F.M. reciteerde zijn verzen uit het blote hoofd. Ik meende dat de titel van zijn eerste gedicht ‘Nachtdroog’ was, maar het kan ook nachthoog of nachtgroot geweest zijn. In ieder geval verwees hij naar een schilderij van Annemiek Vos dat achter hem hing, genaamd ‘Hoge der Aa’. Of zij nu door hem of hij door haar geïnspireerd werd was mij ook niet geheel duidelijk, maar het was een mooi plaatje zo samen. Wat me stoorde bij zijn voordracht was niet dat hij zijn ogen erbij gesloten hield (dat voorrecht is niet eens voor het publiek weggelegd), maar dat hij niet in hele zinnen sprak doch in korte, afgebeten zinsdelen, alsof het ene woord het volgende moest oproepen. Daardoor verloren zijn gedichten de zangerigheid die hij er bij het schrijven ongetwijfeld in had gelegd. Zijn grappige variant van Gorters Mei sloeg door de woordgrapjes hij- en wij- en zij- in en mij en Miranda Mei wel aan bij het publiek. Mooie uitstraling heeft hij, en ook toonde hij zich een energiek promotor van het dichtersevenement dat hij in Eenrum heeft opgestart.

Suze Sanders is een Drentse dichteres die, zo vertelde ze, deels in Pijnacker is opgegroeid. Een Randstedelinge die deze plaats in rood en groen wist weer te geven. Haar poëzie doet zacht aan. Veel water, tijd en oneindigheid in haar verzen. En uiteraard de natuur, die altijd ergens naar verwijst. Nu ik haar voor de tweede maal heb gehoord, vraag ik mij af of zij ook beseft welke gedichten aanslaan bij het publiek en welke minder. Bij mij dient dat thuis altijd eerst te worden uitgetest, sommige gedichten zijn meer leesgedichten, anderen lenen zich goed voor de voordracht. Bij haar kwamen de klankgedichten het best uit de verf.
Rense Sinkgraven, de voormalig Groningse stadsdichter, kon al uit een heel repertoire kiezen. Zijn stadsgedichten zijn zeer genietbaar, behalve misschien het laatste, dat zo’n twintig bladzijden besloeg. Gelukkig stonden er op sommige kantjes maar enkele woorden. Het moet òf stadsflarf zijn, òf een gedicht in wording. Daar ben ik nog niet over uit en hij misschien ook wel niet. Rense heeft enorm veel plezier in het voordragen, je zag hem ook gewoon warmdraaien. Toen Suze dat merkte, heeft ze drie keer een laatste gedicht voorgelezen.

In het laatste blokje kwamen Jan-Jaap Reinders en Cornelis van der Wal aan bod. Jan-Jaap maakte er een talkshow van, in zijn geval was het lijstje groter dan het schilderij, behalve de gedichten waarvan de regels langer waren, voller. Die gedichten waren dan meteen ook een schot in de roos.
Cornelis van der Wal als lantaarndrager genoot de aandacht van de toehoorders, maar hij schakelde wel erg snel over van het ene gedicht naar het andere. Gedichten moeten soms even tijd hebben te bezinken, dan komen ze beter tot hun recht. De angst dat mensen niet begrijpen waar het over gaat is in feite ongegrond. Zelfs als ze het niet weten kunnen ze toch genieten van de taal en hoe die verbeeld wordt. De omslag naar het Fries ging Cornelis makkelijk af. Bij mezelf merk ik dan toch wel dat ik me even goed moet concentreren als ik van de ene tongslag naar de andere moet. Cor had er geen enkel probleem mee. ‘Niet te verstaan,’ zei het publiek naderhand, ‘maar dat vonden we ook niet erg. Alleen al de muzikaliteit van het Fries is al voldoende'. Uit eigen ervaring weet ik dat Friese verzen dit krediet hoogstens twee gedichten lang krijgen, daarna wil men toch wel weer graag de vertaling.

Rond half vijf zat de middag erop. Jammer, want ik heb ervan genoten. Ik miste een klein beetje de balans tussen de optredende mannen/vrouwen maar op de kwaliteit was niets aan te merken. Een aandachtspunt voor de volgende keer (en die mag er zeker komen) is wellicht een betere promotie, maar dit euvel werd ook al door organisator Droog geduid. De opkomst van het publiek was nog niet echt geweldig, maar dat is bij een doorgroeifestival wel vaker het geval. Op naar 2009!

Lit de goaden proastje!

Mei myn bruorren en susters giet it goed.
Soms driuwt it hert my yn it bloed,
om dan te bankjen stean ik as in peal
want as ik loslit hippelje ik oer it al.

Ik wol net einigje lykas fruit yn in skeal,
mar rikje hiel of heal nei in heger stal;
wyt of read, strûp fan de lea my de hûd
en rear my tûzen kear mei de foet.

It rau en sear feroaret yn sliep en dream,
mar ik mei útrêste by omke Ike Beam.
Hy hoepjaget de earms om my hinne,

treastet my en ik krij in nij tenu.
Ik kin no einlings proastich rinne,
mei op myn boarst it Grande Cru!